Tetris — najsłynniejsza gra świata zaczęła się w Moskwie w 1984 roku

Mamy w Karpaczu Tetrisa — grę, która zmieniła świat.

W 2026 roku Tetris Effect Connected dalej jest jedną z najlepiej ocenianych gier muzycznych na PlayStation 5, Xbox Series X|S, Nintendo Switch i PC. Tetris jako marka jest dziś częścią The Tetris Company i ma serial na Apple TV+, film fabularny z Taronem Egertonem (z 2023), turnieje z pulą nagród, profesjonalnych graczy i własną subkulturę.

Ale gra zaczęła się w 1984 roku w Moskwie. Aleksiej Pajitnow pracował w sowieckiej Akademii Nauk i napisał Tetrisa na komputer Elektronika 60 (radziecki klon DEC PDP-11). Pierwsza wersja nie miała grafiki — tylko nawiasy klamrowe i myślniki układające się w klocki. Działała na monochromatycznym monitorze tekstowym.

Stamtąd Tetris ruszył w świat. Najwięcej egzemplarzy w historii gier video. Setki milionów zainstalowanych aplikacji.

W muzeum w Karpaczu

U nas w Karpaczu możesz zagrać w Tetrisa. Mamy też chińskiego handhelda Brick Game z grą Tetris — klon klona klona Game Boya, który w polskich rękach był równie kultowy co japoński oryginał. Plus 6 sowieckich konsol z linii Elektronika, które dokumentują, jak ZSRR próbował dogonić Zachód w grach video.

Plus mamy:

• IM Elektronika (1984-1992) — sowiecki klon Game & Watch z grą „Nu Pagadi" (wilk łapie jajka). Kultowa wśród naszych gości 35+.
• IM Elektronika 02 (1984-1992) — wariant alternatywny.
• IM Elektronika EKSI Video 01 (od 1986) — kolejna odsłona linii.
• IM Elektronika Videosport (od 1984) — z wbudowanymi grami sportowymi.
• Elektronika Videosport 3 (1988) — nowsza generacja sowieckich konsol PONG.

W sumie 6 sowieckich konsol w naszej kolekcji w Karpaczu. Większość naszych polskich gości zatrzymuje się przy nich na chwilę — bo to są maszyny, które albo mieli w domu, albo widzieli u kolegi w 1989 roku.

Co takiego specjalnego w Tetrisie

Najlepsza gra świata ma trzy cechy:

1. Reguła trywialna — układaj klocki. Każdy zrozumie w 30 sekund.
2. Trudność rośnie z każdym poziomem — nie ma końca. Tetris zawsze cię w końcu pokona.
3. Każda partia to indywidualny rytm — twoja partia z 1989 roku na sowieckim handheldzie była tym samym co ta dziś na PlayStation 5. To jest medytacja, jak twierdzi Tetris Effect.

Polscy retrogamerzy często mówią: „pamiętam, jak siedziałem nad Tetrisem do trzeciej w nocy". Sowiecka konstrukcja, polski gracz, ta sama gra co dzisiaj.

Pajitnow nie zarobił nic

Smutna anegdota: Aleksiej Pajitnow przez wiele lat nie zarabiał na Tetrisie. Sowiecki rząd uznał grę za własność państwową. Licencja na zachód miała skomplikowaną historię: Spectrum HoloByte, Mirrorsoft, Nintendo, Atari Games — wszyscy walczyli o prawa. Sprawa zakończyła się dopiero w 1996 roku, gdy Pajitnow założył The Tetris Company razem z Henkiem Rogersem — to wtedy zaczął wreszcie zarabiać.

Pajitnow do dziś żyje w USA. Tetris to chyba najpiękniejszy przykład dobrego pomysłu, który wyrwał się z zamkniętego systemu w lata 80. i podbił cały świat — niezależnie od kontekstu politycznego.

Tetris Effect Connected vs sowiecki Tetris z 1984

Ostatni wiersz jest najważniejszy. 40 lat później Tetris dalej zatrzymuje cię na pół godziny. To jest sam Tetris. Reszta to kosmetyka.

Komu polecamy ten artykuł

• Komuś z pokolenia 35+, kto pamięta sowieckie handheldy z dzieciństwa.
• Każdemu fanowi Tetrisa — u nas w Karpaczu możesz w niego zagrać i zobaczyć go w kontekście epoki, w której powstał.
• Komuś, kto myśli, że Tetris zaczął się od Game Boya — Game Boy z Tetrisem z 1989 to było już 5 lat po pierwszej wersji Pajitnowa.

Zobacz wszystkie sowieckie konsole · Cennik · Bilet Dwa Muzea

— Muzeum Konsol Gier Video w Karpaczu